Depresja

Vilhelm Hammershøi, Interior with Young Woman Seen from the Back, 1904r.

Kiedy świat traci kolory

"Depresja nie zawsze odbiera chęć do życia. Czasami najpierw odbiera radość z codzienności."

Większość z nas zna smutek.

Pojawia się po stracie, rozczarowaniu czy trudnym dniu. Zwykle mija, kiedy sytuacja się zmienia lub mamy czas, aby odpocząć.

Depresja wygląda inaczej.

Nie jest chwilowym pogorszeniem nastroju ani oznaką słabego charakteru. To zaburzenie, które wpływa na sposób myślenia, przeżywania emocji, funkcjonowania organizmu i relacji z innymi ludźmi.

Nie zawsze przychodzi nagle.

U wielu osób rozwija się powoli.

Najpierw trudniej cieszyć się tym, co wcześniej sprawiało przyjemność.

Później coraz więcej energii kosztują zwykłe obowiązki.

W końcu nawet najprostsze czynności mogą wydawać się ponad siły.

Czym jest depresja?

Depresja jest jednym z najczęstszych zaburzeń psychicznych. Może dotyczyć osób w każdym wieku – młodych dorosłych, rodziców, seniorów, osób aktywnych zawodowo i tych, które od dawna zmagają się z chorobą przewlekłą.

Nie istnieje jeden obraz depresji.

U jednej osoby dominuje smutek.

U innej przede wszystkim zmęczenie, drażliwość lub poczucie pustki.

Niektórzy mówią:

"Nic mnie już nie cieszy."

Inni:

"Nie pamiętam, kiedy ostatnio naprawdę odpocząłem."

To pokazuje, że depresja może przyjmować różne oblicza.

Objawy depresji

Do najczęstszych objawów należą:

• utrzymujące się obniżenie nastroju,

• utrata zainteresowań i przyjemności,

• przewlekłe zmęczenie,

• problemy ze snem lub nadmierna senność,

• trudności z koncentracją,

• poczucie winy lub bezwartościowości,

• zmiany apetytu i masy ciała,

• spowolnienie lub niepokój ruchowy,

• wycofanie z relacji,

• pesymistyczne myśli dotyczące przyszłości.

Nie każda osoba doświadcza wszystkich objawów. Ich nasilenie może być różne.

Depresja ma wiele twarzy

Depresja poporodowa

Może pojawić się po narodzinach dziecka. Oprócz smutku często towarzyszy jej poczucie winy, lęk i trudność w nawiązaniu kontaktu z własnymi emocjami. Nie jest oznaką bycia „złą matką” i wymaga profesjonalnej pomocy.

Depresja w ciąży

Zmiany hormonalne, stres oraz wcześniejsze doświadczenia psychiczne mogą sprawić, że objawy depresji pojawią się jeszcze przed porodem. Wczesne rozpoznanie ma znaczenie zarówno dla zdrowia kobiety, jak i rozwijającego się dziecka.

Depresja sezonowa

U części osób obniżenie nastroju pojawia się regularnie jesienią i zimą, kiedy zmniejsza się ilość światła dziennego. Objawy zwykle ustępują wiosną, ale mogą wymagać leczenia.

Depresja po chorobie

Przewlekła choroba, ból lub utrata sprawności mogą wpływać na samopoczucie psychiczne. W takich sytuacjach depresja nie jest „naturalną reakcją”, którą trzeba po prostu przeczekać.

Depresja maskowana

Nie zawsze widać ją na pierwszy rzut oka. U niektórych osób dominują bóle głowy, problemy z układem pokarmowym, bezsenność czy przewlekłe zmęczenie. Dlatego depresja bywa rozpoznawana dopiero po wielu miesiącach.

Co może zwiększać ryzyko depresji?

Depresja zwykle nie ma jednej przyczyny.

Na jej rozwój wpływają między innymi:

• predyspozycje biologiczne,

• przewlekły stres,

• doświadczenia traumy,

• utrata bliskiej osoby,

• długotrwała samotność,

• przemoc lub zaniedbanie emocjonalne,

• choroby przewlekłe,

• współwystępowanie ADHD, zaburzeń lękowych lub niektórych zaburzeń osobowości.

Każda historia jest jednak inna i wymaga indywidualnego spojrzenia.

Jak wygląda leczenie?

Depresja jest zaburzeniem, które można skutecznie leczyć.

W zależności od nasilenia objawów pomoc obejmuje:

• psychoterapię,

• konsultację psychiatryczną,

• leczenie farmakologiczne,

• zmianę stylu życia jako element wspierający proces zdrowienia.

Najlepsze efekty często przynosi połączenie psychoterapii i – jeśli jest potrzebne – odpowiednio dobranych leków.

Jak może pomóc psychoterapia?

Psychoterapia pomaga zrozumieć nie tylko objawy, ale również ich znaczenie.

Pozwala przyjrzeć się historii życia, relacjom, sposobowi przeżywania emocji i radzenia sobie z trudnościami.

Nie daje prostych recept.

Tworzy przestrzeń, w której stopniowo można odzyskiwać kontakt ze sobą i z tym, co przez długi czas pozostawało niewypowiedziane.

Kiedy zgłosić się po pomoc?

Jeżeli obniżony nastrój, utrata energii lub inne objawy utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie albo znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować się z psychologiem lub lekarzem psychiatrą.

Jeżeli pojawiają się myśli o śmierci lub samobójstwie, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem, wezwać pomoc lub zgłosić się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego. Nie trzeba zostawać z takim doświadczeniem samemu.

Na zakończenie...

Edward Hopper, Cape Cod Morning, 1950r.

Depresja potrafi przekonać człowieka, że już zawsze będzie czuł to samo.

To jeden z jej najbardziej bolesnych objawów.

Tymczasem zdrowienie jest możliwe.

Czasami zaczyna się od jednej rozmowy.

Od decyzji, by nie dźwigać wszystkiego w samotności.